Podbieranie klientów przez własnego pracownika czy współpracownika, to jedno z największych zagrożeń dla przedsiębiorcy. Najpewniej z tego powodu, że jak mówi powiedzenie „najciemniej pod latarnią”. Z reguły walczymy z konkurencją z zewnątrz, rzadko kierując swój wzrok na własne podwórko. A to duży błąd. Jak z tym walczyć?

Biznes to nie miejsce na sentymenty i nawet najbardziej zaufany pracownik czy współpracownik, może zadziałać wbrew Tobie, Twoim oczekiwaniom i zaufaniu, jakim go obdarzyłeś.

Zastanów się przez chwilę i odpowiedz na pytanie: kto, poza Tobą, wie najwięcej o Twojej firmie? Kto zna know-how firmy, kto zna Twoich klientów, kto ma dostęp do ich danych kontaktowych?  Już widzisz, dlaczego nie możesz pozwolić sobie na brak odpowiednich zabezpieczeń?

Jak zabezpieczyć swoje know – how i swoją firmę?

Zadbaj o zawarcie z Twoim pracownikiem umowy o poufności. Jeśli chcesz ograniczyć także możliwość obsługi Twoich Klientów przez pracownika działającego np. na umowie zlecenia, zadbaj także o zawarcie umowy o zakazie konkurencji.

wzór umowy zlecenia

PRZEJDŹ DO SKLEPU I WYBIERZ UMOWĘ, KTÓREJ POTRZEBUJESZ TY I TWOJA FIRMA

Co zrobić, jeśli pracownik już naruszył Twoje zaufanie i przejął Klientów działając na Twoją szkodę?

Odpowiedzialność z tytułu działania na niekorzyść przedsiębiorcy, dotyczy zarówno pracowników jak i współpracowników. W zależności od podstawy zatrudnienia, katalog konsekwencji możemy znaleźć zarówno w kodeksie pracy, jak i ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który ma zastosowanie m.in. do umów cywilnoprawnych.

Odpowiedzialność na gruncie prawa pracy

Po pierwsze naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych

Zgodnie z kodeksem pracy:

Art. 100. §2. Pracownik jest obowiązany w szczególności:

4) dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;

5) przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach.

W związku z powyższym, zachowanie polegające na podbieraniu pracodawcy klientów i tym samym narażenie go na szkodę jest naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych i stanowi podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę w trybie natychmiastowym.

Ale na tym wyciągnięcie konsekwencji się nie kończy.

Po drugie odpowiedzialność odszkodowawcza. 

Zrozumiałe jest, że oczekujesz na rekompensatę za wyrządzone szkody. W tym zakresie kodeks pracy również wyposaża Cię jako pracodawcę w odpowiednie narzędzia:

Art. 119. Odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.

Art. 122. Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.

Oznacza to, że w zależności od rodzaju i rozmiaru wyrządzonej przez pracownika szkody, możesz pociągnąć go do odpowiedzialności finansowej.

Jednakże musisz wiedzieć, że takie sytuacje, w których udaje Ci się na gorącym uczynku przyłapać pracownika na podbieraniu pracowników, należą do rzadkości. Zwykle dzieje się to przez długi czas pod Twoim nosem.

Odpowiedzialność na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Jeżeli Twoja współpraca opiera się na innej podstawie niż umowa o pracę, nie oznacza to, że Twój współpracownik nie ponosi żadnej odpowiedzialności z tytułu działania na inną szkodę. W relacjach biznesowych granicę dozwolonych działań wyznaczają przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zawiera ona cały katalog niedozwolonych czynów współpracownika. Podbieranie Twoich klientów, również stanowi jeden z czynów nieuczciwej konkurencji:

Art. 12. 2. Czynem nieuczciwej konkurencji jest także nakłanianie klientów przedsiębiorcy lub innych osób do rozwiązania z nim umowy albo niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, w celu przysporzenia korzyści sobie lub osobom trzecim albo szkodzenia przedsiębiorcy.

Jakie konsekwencje może ponieść nielojalny współpracownik?

Odpowiedzialność współpracownika za działanie na Twoją niekorzyść i tym samym dopuszczenie się do czynu nieuczciwej konkurencji, może być zarówno cywilna jak i karna. W przypadku odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorca ma prawo żądać: 

  1. zaniechania niedozwolonych działań;
  2. usunięcia skutków niedozwolonych działań;
  3. złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;
  4. naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych;
  5. wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych;
  6. zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

W przypadku odpowiedzialności karnej nielojalny współpracownik (w zależności od wagi popełnionego czynu), musi liczyć się z karą grzywny, ograniczenia wolności, a nawet jej pozbawienia. Poza tym jego działania stanowią podstawę do wypowiedzenia umowy ze skutkiem natychmiastowym, czy do naliczenia kary umownej.

Czy można tego uniknąć?

Oczywiście, wykorzystując do tego celu narzędzie, jakim jest umowa o zakazie konkurencji, pozwalająca zminimalizować ryzyko takich właśnie niepożądanych czynów pracownika lub współpracownika. Czym jest? Z jakich elementów się składa? O tym przeczytasz w moim kolejnym artykule.

Jeśli potrzebujesz mojej pomocy, napisz.