Kto ma prawa autorskie do treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję? – przypadek ,,Zarya of the Dawn”

Jeśli choć trochę jesteś fanem fantastyki lub futurystyki, to zapewne wpadła Ci w oko twórczość Kristiny Kashtanovej, autorki komiksu: „Zarya of the Dawn”,  w którym ilustracje powstały przy użyciu sztucznej inteligencji narzędzia Midjourney.

źródło: Fragment komiksu ,,Zarya of the Dawn” K. Kashtanova

Jak wiemy, prawa autorskie przysługują twórczym dziełom i utworom stworzonym przez człowieka (grafiki tworzone przez SI nie są zaliczane jako tworzone przez człowieka), a jednak w sierpniu 2022 roku Urząd Ochrony Praw Autorskich Stanów Zjednoczonych (USCO) przyznał Kristinie Kashtanovej prawa autorskie do jej komiksu „Zarya of the Dawn”, obejmując ochroną cały utwór, w tym ilustracje wygenerowane przez sztuczną inteligencję, co otworzyło ogromną dyskusję i wiele możliwości dla innych artystów. Co mogło pójść nie tak?

W lutym 2023 roku USCO dokonał rewizji decyzji i ograniczył ochronę prawną komiksu, usuwając z niej ilustracje stworzone za pomocą Midjourney. USCO stwierdził, że ochronie podlegają jedynie elementy stworzone bezpośrednio przez Kristinę Kashtanovą, takie jak tekst, wybór, koordynacja i rozmieszczenie elementów wizualnych i pisemnych komiksu, czyli tak jak właśnie mówią nam przepisy i jak powinno to wyglądać od samego początku.

USCO uzasadniło swoją decyzję, wskazując na brak wystarczającego zaangażowania człowieka w proces tworzenia ilustracji wygenerowanych przez Midjourney. Nawet jeśli człowiek uczestniczy w iteracji tych obrazów, nie ma pełnej kontroli nad procesem twórczym AI, dlatego wygenerowane przez AI grafiki nie mogą być uznane za dzieło stworzone przez człowieka, tym samym nie może być chroniony prawem autorskim. USCO podkreśliło, że osoba wprowadzająca komendy tekstowe do Midjourney (znane nam prompty) nie jest głównym autorem / głównym dowodzącym w procesie twórczym. To aplikacja inicjuje proces generacji obrazu, który jest następnie udoskonalany na podstawie komend użytkownika. AI korzysta przy tym z bazy danych, a wprowadzone komendy mogą wpływać na wynik, ale nie determinują go w całości. W skrócie: z uwagi na to, że obrazy wygenerowane przez AI generalnie nie są efektem pracy twórczej człowieka, to nie będą utworami w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim pomimo tego, że to człowiek wpisuje prompty.

źródło: Instagram @kris.kashtanova

Czy człowiek może być uznany za autora tego co wygeneruje AI?

USCO zasugerowało, że możliwe jest objęcie ochroną prawną utworów powstałych z udziałem AI, jeśli zostaną one zmodyfikowane lub poprawione przez człowieka. Czyli jak mogłoby to wyglądać? 

Przede wszystkim pamiętaj, że według termsów większości narzędzi, jesteś właścicielem takiej grafiki lub tekstu, jednak nie jesteś autorem utworu w rozumieniu ochrony prawnoautorskiej. Innymi słowy, autor musi włożyć pewien wysiłek i kreatywność w jego powstanie. Dlatego utworem nie będzie coś, co jest jedynie odtwórcze. Samo wpisywanie poleceń (promptów) nie wystarcza, aby mówić o kreatywnej działalności.

Jednak w praktyce mogą zdarzyć się sytuacje, gdzie efekt działania AI zostanie wkomponowany w większy utwór stworzony przez człowieka. Na przykład, ktoś może wykorzystać treści wygenerowane przez AI do stworzenia własnego dzieła, w które włoży już pewien twórczy wysiłek. 

-> Przykładowo, twórca może: przeprowadzić badania, research przy użyciu np. ChatGPT, wykorzystać fragmenty wygenerowanych treści do napisania artykułu, zmodyfikować treść i dodać własne przemyślenia. Ostatecznie zwracamy uwagę na proporcje i ilość – to my musimy być głównym autorem dzieła, a sztuczna inteligencja może nas wesprzeć w nieznacznym zakresie. 

Interesuje Cię temat praw autorskich?

Szkolenie o prawach autorskich i AI:

pomoże Ci swobodnie tworzyć swoje materiały (kursy/ebooki) do sprzedaży

rozwieje Twoje wątpliwości

pozwoli Ci wyjść z konkretnymi wskazówkami do szybkiego zastosowania.

Dostęp do nagrania otrzymujesz od razu PO ZAKUPIE.

Szkolenie to ponad 2 godziny praktycznej wiedzy, która jest niezbędna w Twoim kreatywnym biznesie 🙂

To certyfikowane Szkolenie jest dla Ciebie jeśli:

wykorzystujesz w swoich materiałach cudze treści, w tym AI, ale obawiasz się, jak z nich bezpiecznie korzystać;

chcesz tworzyć materiały na swoje social media lub na stronę internetową, ale nie wiesz jak to robić dobrze, żeby nikt się nie przyczepił

chcesz sprzedawać materiały, w których użyłeś cudze materiały, w tym wygenerowane przez AI, ale nie wiesz czy możesz podpisywać się jako autor kursu/ebooka oraz jak oznaczać takie materiały i z nich w pełni korzystać.

Agenda szkolenia: